Các startup nhiệt hạch trao cổ phần cho chính phủ để đổi lấy tài trợ. Có đáng không?

Chuyện gì đã xảy ra

Bộ Thương mại Mỹ đã trao tiền hỗ trợ theo Đạo luật CHIPS và Khoa học năm 2022. Số tiền này dùng để phát triển chất bán dẫn tiên tiến, loại linh kiện giúp điều khiển các lò phản ứng nhiệt hạch. Helion nhận 175 triệu USD, còn CFS nhận 85 triệu USD. Điều kiện đi kèm là chính phủ sẽ nhận cổ phần không có quyền biểu quyết, tức là có phần sở hữu nhưng không có tiếng nói trong việc điều hành công ty.

Vì sao đây là điều mới

Trước đây, chính phủ thường hỗ trợ tiền mà không lấy cổ phần. Loại tiền này gọi là vốn không pha loãng, nghĩa là không làm giảm tỷ lệ sở hữu của các nhà đầu tư hiện có. Nhà đầu tư thích kiểu hỗ trợ này. Chính phủ thì hầu như không hưởng lợi trực tiếp khi chọn đúng công ty. Chính quyền Trump đang muốn thay đổi cách tính này.

Các con số chính

• Helion nhận 175 triệu USD. CFS nhận 85 triệu USD. Tổng cộng là 260 triệu USD.
• CFS đã huy động khoảng 4 tỷ USD. Helion có khoảng 3,2 tỷ USD vốn cam kết.
• Theo Helion, chính phủ sẽ nhận cổ phần trị giá 175 triệu USD dựa trên vòng gọi vốn Series G, định giá công ty ở mức 15,5 tỷ USD. Tỷ lệ này khoảng 1%.
• Hiệp hội Công nghiệp Nhiệt hạch đã kêu gọi chính phủ rót một lần 10 tỷ USD, trong đó 5,4 tỷ USD dành cho các công ty khởi nghiệp.

Vì sao điều này quan trọng

Số tiền so với vốn các công ty đã huy động thì khá nhỏ. Nhưng đây là tín hiệu cho thấy chính phủ Mỹ quay lại cuộc đua năng lượng nhiệt hạch sau nhiều năm cắt giảm. Năng lượng nhiệt hạch tạo ra điện bằng cách hợp nhất các nguyên tử, giống như cách Mặt Trời hoạt động. Công nghệ này rất tốn kém. Các nhà đầu tư tư nhân đã cam kết hơn 14 tỷ USD, nhưng ngành này vẫn cho rằng cần thêm hỗ trợ để theo kịp các nước khác, đặc biệt là Trung Quốc.

Cần theo dõi điều gì

• Chính phủ Mỹ có tiếp tục trao hỗ trợ kèm cổ phần cho các công ty khác hay không.
• Ngành có nhận được khoản 10 tỷ USD mà họ đã kêu gọi hay không.
• Việc chính phủ nắm cổ phần có ảnh hưởng đến cách các công ty này phát triển hay không.