US — Ars Technica
Lớp manti đang cuộn chảy của Trái Đất có thể đã tạo ra Great Unconformity
Không gian2 phút đọc
Một nghiên cứu mới cho rằng dòng đá nóng chảy chậm bên trong Trái Đất có thể đã góp phần tạo nên "Khoảng Trống Lớn", tức một khoảng thời gian bị thiếu trong các lớp đá. Nghiên cứu này thách thức cách giải thích cũ là do băng hà.
Chuyện gì đã xảy ra?
Ở Hẻm núi Grand Canyon có một đường ranh trong lớp đá, nơi dường như thời gian đã biến mất. Các nhà địa chất gọi nó là "Khoảng Trống Lớn". Nhóm nghiên cứu của Nicolas Flament và Santosh Dhungana cho rằng khoảng trống này được tạo ra nhờ lực từ sâu trong lòng Trái Đất. Theo mô hình của họ, các dòng đá nóng di chuyển rất chậm trong lớp manti đã đẩy cả lục địa lên cao trong hàng trăm triệu năm. Sau đó, băng hà bào mòn bề mặt, rồi lục địa lún xuống và trầm tích mới phủ lên vết sẹo ấy.
Các con số chính
- Khoảng trống có thể kéo dài từ 200 triệu năm đến hơn 1 tỷ năm.
- Các lớp trầm tích già nhất nằm trên khoảng trống ở Bắc Mỹ có tuổi từ 635 đến 482 triệu năm.
- Băng hà từng tiến tới vùng nhiệt đới khoảng 720 đến 635 triệu năm trước.
- Theo Flament, băng hà bào mòn đá hiệu quả hơn sông khoảng 10 lần.
Lời giải thích cũ
Cách giải thích phổ biến nhất là băng hà. Một số nhà khoa học còn cho rằng cả hành tinh từng đóng băng hoàn toàn, gọi là "Trái Đất Tuyết Cầu". Tuy nhiên, nếu toàn bộ Trái Đất đóng băng thì khoảng trống này phải xuất hiện ở khắp nơi. Thực tế không phải vậy.
Vì sao điều này quan trọng?
Khoảng trống lớn nhất trong lịch sử đá có thể là dấu vết của các quá trình diễn ra sâu trong lòng Trái Đất. Điều này cho thấy các lực bên trong hành tinh có thể ảnh hưởng mạnh đến bề mặt, và giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá khứ của Trái Đất.
Cần theo dõi điều gì?
- Các nghiên cứu tiếp theo có kiểm tra được mô hình dòng đá nóng của nhóm Flament hay không.
- Các nhà khoa học có tìm thêm bằng chứng ở các châu lục khác hay không.