Phần mềm của một nhà nghiên cứu phát hiện ứng viên hành tinh lùn - kết quả hiếm đến mức ông nghĩ đó là lỗi

Chuyện gì đã xảy ra?

Matthew Holman, làm việc tại Trung tâm Thiên văn học Harvard và Smithsonian, đã dùng một chương trình tìm kiếm do ông và đồng nghiệp Kevin Napier viết. Chương trình tìm các điểm sáng di chuyển trong dữ liệu cũ. Ngày 13 tháng 10, nó phát hiện một vật thể sáng và ở rất xa, có thể khá lớn. Ban đầu ông nghĩ có thể chương trình đã chạy sai. Sau khi kiểm tra kỹ, các nhà khoa học xác nhận đây là một vật thể mới, có tên 2026 ED138.

Các con số chính

• Vật thể nằm ở khoảng 46 đơn vị thiên văn (au) từ Mặt Trời. Một au là khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời.
• Quỹ đạo của sao Diêm Vương trung bình khoảng 40 au.
• Kích thước ước tính từ 600 đến 1.500 km.
• Nếu kích thước nhỏ hơn (600 km), đây sẽ là hành tinh lùn nhỏ nhất từng được quan sát.
• Các nhà khoa học đã tìm thấy dữ liệu liên quan trong khoảng 10 năm trước đó.

Hành tinh lùn là gì?

Hành tinh lùn là vật thể quay quanh Mặt Trời, đủ lớn để tự kéo mình thành hình gần tròn. Nhưng nó chưa dọn sạch các vật thể khác trên quỹ đạo của mình, nên không được coi là hành tinh đầy đủ. Vật thể này còn nằm gần một vùng sáng dày đặc của dải Ngân Hà. Vì vậy, nó khó bị phát hiện, vì phải tách nó ra khỏi ánh sáng của hàng tỷ ngôi sao.

Tại sao chuyện này quan trọng?

Phát hiện này cho thấy phần mềm và dữ liệu mới có thể giúp tìm ra những vật thể xa và tối trong Hệ Mặt Trời. Đài quan sát Rubin đang quét toàn bộ bầu trời phía Nam, nên có thể còn nhiều vật thể khác chưa được biết đến. Nếu được xác nhận chính thức, ED138 sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về vùng xa của Hệ Mặt Trời.

Điều cần theo dõi

• Liên đoàn Thiên văn Quốc tế có xác nhận ED138 là hành tinh lùn hay không.
• Kích thước chính xác của ED138 sẽ được đo rõ hơn hay không.
• Đài quan sát Rubin có tìm thêm vật thể tương tự hay không.