Đối tác AI của Apple tại Trung Quốc đã có một hành trình gập ghềnh

Chuyện gì đã xảy ra

Ngày 4/11, Apple Intelligence bắt đầu thử nghiệm beta tại Trung Quốc. Qwen của Alibaba được dùng trong một số tính năng chọn lọc của Siri, công cụ viết và Visual Intelligence. Qwen lên nhanh bất thường, dù mô hình này chỉ ra mắt từ năm 2023. Nhưng đường đi của nó không hề suôn sẻ. Bên trong công ty có nhiều hoài nghi, cạnh tranh gay gắt và nhiều người cấp cao rời đi.

Các con số chính

• Alibaba giới thiệu Tongyi Qianwen vào tháng 4/2023.
• Trên Hugging Face, Qwen có hơn 2 tỷ lượt tải trong 7 tháng đầu năm 2026, vượt xa Google và Meta.
• Qwen3 ra mắt vào tháng 4/2025 với 8 mô hình mở.
• Mô hình lớn nhất của Qwen3 chỉ kích hoạt 22 tỷ trên tổng số 235 tỷ tham số mỗi lần, để giảm chi phí chạy.

Vì sao Qwen phải tự chứng minh mình

Ngay trong Alibaba, Qwen cũng không phải lựa chọn tự nhiên. Một số nhóm vẫn dùng Llama của Meta đến năm 2024. Khi DeepSeek ra mắt mô hình R1, áp lực lên các hãng AI Trung Quốc tăng mạnh. Mã nguồn mở giúp Qwen có thêm nhiều nhà phát triển góp ý và cải thiện. Đến cuối năm 2024, Qwen2.5 bắt đầu được ưa chuộng ở cả Trung Quốc và Mỹ.

Vì sao đáng chú ý

Câu chuyện cho thấy việc xây mô hình AI tiên tiến cần nhiều vốn và máy tính lớn, nhưng các nhóm nghiên cứu giỏi lại cần sự tự chủ và quyết định nhanh. Sự căng thẳng nội bộ, việc nhiều người chủ chốt rời đi và việc Alibaba tái cơ cấu cho thấy điều này không hề dễ giải quyết. Việc Qwen được chọn cho Apple cho thấy nó đã trở thành một trong những mô hình AI quan trọng nhất thế giới.

Cần theo dõi

• Qwen sẽ mở rộng đến đâu trong các tính năng của Apple ở Trung Quốc.
• Nhóm Qwen có ổn định sau các đợt rời đi và tái cơ cấu hay không.
• Token Foundry, đơn vị do Alibaba lập ra, sẽ hoạt động ra sao.