US — Ars Technica
“Chủ nghĩa hiện thực chủng tộc” không hiện thực—và cũng không phải khoa học tốt
Chính sách2 phút đọc
Bài viết nói về việc một số người dùng "khoa học chủng tộc" và "chủ nghĩa hiện thực chủng tộc" để cho rằng người da màu kém thông minh hơn bẩm sinh. Tác giả cho rằng những ý này không phải là khoa học thật.
Chuyện gì đã xảy ra?
Tại hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng người Somalia có chỉ số IQ thấp. Con trai ông, Donald Trump Jr., năm 2024 cũng nói điều tương tự về người Haiti. Các nhà báo và tác giả bài viết cho rằng những phát ngôn này là dấu hiệu của một xu hướng đang trở lại trong chính trị phương Tây: quan điểm phân biệt chủng tộc về bản chất con người, vốn đã gần như biến mất trong 70 năm qua.
"Khoa học chủng tộc" là gì?
Những ý kiến cho rằng người da đen hoặc người da nâu kém thông minh hơn người da trắng bẩm sinh vẫn xuất hiện trong một số tạp chí học thuật. Người ta thường gọi chúng bằng những cái tên nhẹ hơn như "khoa học chủng tộc" hay "chủ nghĩa hiện thực chủng tộc". Tác giả khẳng định đây không phải khoa học thật. Ví dụ, nhà nghiên cứu Nathan Cofnas gần đây thu hút sự chú ý khi cáo buộc học giả Jason Arday đạo văn. Điều ít được nhắc đến hơn là ông có liên hệ với một nhóm người đưa ra các tuyên bố về trí thông minh, tội phạm hay tính dục của các nhóm chủng tộc. Một số người trong nhóm này có liên kết với trường đại học, nên công việc của họ trông có vẻ đáng tin.
Vì sao chuyện này quan trọng?
Những ý kiến này có thể trở thành công cụ tuyên truyền của các phong trào cực hữu ở một số nền dân chủ lớn. Chúng cũng được dùng trong các chiến dịch thông tin sai lệch trên mạng xã hội. Bài viết cho rằng nhóm này làm ra công trình trông giống khoa học nhưng có phương pháp sai và không tham khảo nghiên cứu nghiêm túc. Dù vậy, họ vẫn đôi khi đăng được bài trên một số tạp chí học thuật có uy tín. Điều đó khiến người đọc khó phân biệt đâu là khoa học thật.
Chú giải
- IQ
- Chỉ số đo một phần khả năng suy luận và giải toán, thường dùng trong các bài kiểm tra trí thông minh.