US — The Verge
OpenAI công bố ba khám phá khoa học lớn và cách làm việc mới với giới học thuật
AI2 phút đọc
OpenAI vừa công bố thêm ba khám phá lớn về toán học, khoa học máy tính và vật lý. Đây là lần thứ hai trong thời gian ngắn công ty đưa ra các kết quả do AI tạo ra, nhưng cách chia sẻ lần này khác trước.
Chuyện gì đã xảy ra?
Chưa đầy một tháng sau khi phát hành hàng trăm bản thảo mà họ nói là có lời giải cho các bài toán cũ, OpenAI lại công bố ba kết quả mới. Lần này, công ty mời các chuyên gia bên ngoài, mà họ gọi là "người dẫn dắt", đi theo và hướng dẫn việc kiểm tra kết quả trong khoa học máy tính và vật lý. Riêng với bài toán toán học, họ đưa nội dung do AI tạo ra cho các nhà nghiên cứu tự tìm hiểu và tự viết lời giải thích.
Các con số và sự kiện chính
- Ba lĩnh vực: toán học, khoa học máy tính và vật lý.
- Kết quả khoa học máy tính cho rằng Giả thuyết Thời gian Hàm mũ (ETH) là sai. Giả thuyết này được nhiều người tin là đúng từ năm 1999.
- Nhóm kiểm chứng ETH gồm Russell Impagliazzo, Ramamohan Paturi và Ryan Williams.
- Kết quả vật lý do David Gross dẫn dắt, cùng với Michael Douglas, Arthur Jaffe, Igor Klebanov và Nikita Nekrasov.
- Ban cố vấn toán học AGMAI nói AI không nên áp dụng cách chia sẻ kết quả cho một nhóm người nhận trước.
Vì sao chuyện này gây tranh cãi?
Trước đây, các nhà toán học phải mất nhiều năm mới hiểu hết một kết quả mới. Khi AI đưa ra kết quả, cộng đồng khoa học phải kiểm tra thật kỹ xem nó có đúng không. Một cách kiểm tra mạnh là dùng Lean, một công cụ máy tính giúp viết chứng minh toán học theo dạng chặt chẽ để máy có thể kiểm tra từng bước.
Vì sao điều này quan trọng?
Nếu một kết quả lớn như vậy đúng, nó có thể thay đổi cách các nhà khoa học hiểu về máy tính và về thế giới vật chất. Nhưng cách OpenAI chia sẻ kết quả cũng gây lo ngại. Việc cho một số người nhận thông tin trước có thể gây bất công, làm mất tính khách quan và khiến uy tín của người khác bị dùng để tạo độ tin cậy cho kết quả. Ban cố vấn cho rằng các công ty AI nên đăng kết quả lên kho lưu trữ học thuật công khai, kèm chứng minh đã kiểm tra bằng Lean, cách chọn bài toán và tiền hỗ trợ cho người nghiên cứu.
Cần theo dõi điều gì?
- Nhóm chuyên gia có xác nhận được chứng minh ETH là sai hay không.
- Các nhà toán học sẽ mất bao lâu để hiểu kết quả về sóng Euclid.
- Phần vật lý chưa được công bố đầy đủ. Cần xem nội dung chi tiết khi có.
- Cộng đồng sẽ đặt ra quy tắc nào về việc tiếp cận sớm, công khai xung đột lợi ích và dùng dữ liệu chưa công bố.
Chú giải
- OpenAI
- Công ty nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, làm ra các mô hình AI như ChatGPT.
- Lean
- Công cụ máy tính dùng để viết và kiểm tra chứng minh toán học từng bước một cách chặt chẽ.
- AGMAI
- Ban cố vấn toán học do OpenAI lập ra để góp ý về cách công bố kết quả của AI.