VN — VnExpress
Cơ hội tỷ USD từ thiết bị bay và bài toán thương mại hóa
Drone2 phút đọc
Kinh tế tầm thấp, đặc biệt là máy bay không người lái (UAV), được xem là cơ hội lớn cho Việt Nam. Tuy nhiên, muốn kiếm tiền thật thì cần hoàn thiện luật, tự làm được công nghệ và biến các dự án thử nghiệm thành sản phẩm bán được.
Chuyện gì đã xảy ra?
Tại một hội thảo ngày 27/10 bên lề Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở TP HCM, các chuyên gia bàn về tiềm năng của kinh tế tầm thấp. Bà Nguyễn Minh Phương, Viện phó Viện phát triển không gian tầm thấp, cho rằng lĩnh vực này có dư địa lớn ở Việt Nam. Nhưng bà cũng nói cơ hội nằm ở việc biến tiềm năng thành giá trị kinh tế thật, không chỉ nhìn vào quy mô thị trường.
Những con số chính
- Kinh tế tầm thấp là hoạt động diễn ra ở độ cao dưới 1.000 m, có thể mở rộng đến dưới 5.000 m.
- Thị trường dịch vụ UAV toàn cầu dự kiến đạt 128 tỷ USD vào năm 2030.
- Việt Nam có thể đạt 10 tỷ USD từ lĩnh vực này vào năm 2035.
- Đến năm 2045, kinh tế tầm thấp được kỳ vọng đóng góp 1,5% GDP, với tỷ lệ nội địa hóa trên 85%.
- Hơn 3.000 drone đang phục vụ nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long, trên diện tích khoảng 1,5 triệu ha.
Kinh tế tầm thấp là gì?
Đây là các hoạt động kinh tế dùng máy bay có người lái hoặc không người lái ở độ cao thấp, cùng với hạ tầng và hệ thống quản lý đi kèm. Các lĩnh vực có thể dùng gồm nông nghiệp, logistics (vận chuyển và kho bãi), giám sát môi trường, giao thông, truyền thông và giải trí. Theo bài báo, Kết luận 99 của Bộ Chính trị coi không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia. Việt Nam cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 vận hành ba khu thử nghiệm bay quốc gia và ít nhất một trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm UAV cấp quốc gia.
Vì sao điều này quan trọng?
Theo bà Nguyễn Thị Hải Hằng, công nghệ chỉ tạo nền móng, còn nhu cầu thật mới quyết định một ứng dụng có tồn tại được hay không. Ví dụ, drone phun thuốc, gieo hạt và tưới tiêu ở Đồng bằng sông Cửu Long đã được nông dân dùng vì giải quyết việc cụ thể. Vì nguồn lực có hạn, Việt Nam cần chọn một số lĩnh vực phù hợp thay vì phát triển mọi thứ cùng lúc.
Cần theo dõi điều gì?
- Việc cụ thể hóa chính sách thành cơ chế thực thi và quy trình cấp phép minh bạch hơn.
- Việc triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, phù hợp với mức độ rủi ro của từng ứng dụng.
- Tiến độ xây dựng ba khu thử nghiệm bay quốc gia và trung tâm nghiên cứu UAV đến năm 2030.
- Khả năng nội địa hóa công nghệ, bao gồm linh kiện, phần mềm và AI.
Chú giải
- UAV
- Phương tiện bay không người lái, thường gọi là drone.
- Kinh tế tầm thấp
- Hoạt động kinh tế diễn ra ở độ cao thấp, dùng máy bay có hoặc không người lái.
- GDP
- Tổng sản phẩm quốc nội, là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ một nước tạo ra trong một năm.