US — Ars Technica
Cuộc mở rộng của người Bantu đã thay đổi châu Phi. Các nhà khoa học vẫn đang truy tìm cách thức.
Chính sách1 phút đọc
Bài báo kể về việc các nhà khoa học đang tìm hiểu cách người Bantu đã thay đổi châu Phi. Họ đã mang nghề nông, chăn nuôi và luyện sắt đến nhiều vùng rộng lớn ở nam châu Phi.
Chuyện gì đã xảy ra?
Các nhà khoa học đang nghiên cứu những lò luyện sắt cổ ở thành phố Great Zimbabwe và vùng lân cận. Những lò này có thể hút gió tự nhiên qua ống khói, nên không cần người thổi bễ. Nghiên cứu cho thấy nhóm người nói tiếng Bantu, đến từ tây châu Phi, là những người đứng sau nhiều xã hội biết luyện sắt này.
Những con số chính
- Vương quốc Great Zimbabwe thịnh vượng từ năm 1000 đến năm 1700 sau Công nguyên.
- Lò luyện sắt cần nhiệt hơn 2.100 độ F (khoảng 1.150 độ C) để nấu chảy sắt.
- Người Bantu bắt đầu mở rộng về phía nam châu Phi cách đây khoảng 6.000 đến 4.000 năm.
- Hiện nay khoảng 350 triệu người châu Phi nói một trong khoảng 500 ngôn ngữ Bantu khác nhau.
Người Bantu là ai?
Người Bantu là các cộng đồng từng sống ở tây châu Phi. Dần dần, họ lan rộng khắp nửa phía nam lục địa. Họ đem đến lối sống định cư, gồm trồng trọt, chăn nuôi, làm đồ gốm và luyện kim. Trước đó, những vùng này chủ yếu do các cộng đồng săn bắt hái lượm sinh sống.
Vì sao điều này quan trọng?
Cuộc di cư này đã thay đổi lịch sử, công nghệ và ngôn ngữ của châu Phi. Ngày nay, nhiều người châu Phi, người Mỹ gốc Phi và người Mỹ gốc Phi-Latinh vẫn mang tổ tiên Bantu trong ADN của mình. Điều đó cho thấy ảnh hưởng của người Bantu còn kéo dài đến tận hôm nay.
Chú giải
- Great Zimbabwe
- Thành phố cổ và kinh đô của một vương quốc thịnh vượng ở nam châu Phi từ năm 1000 đến 1700.
- Bantu
- Nhóm cộng đồng và ngôn ngữ lớn ở châu Phi, bắt nguồn từ tây châu Phi và mở rộng về phía nam.
- ADN
- Vật liệu di truyền trong cơ thể, mang thông tin về tổ tiên của mỗi người.