VN — VnExpress
TS Aimée R. Kreimer: 'Còn nhiều câu hỏi về ngừa ung thư cần nhà khoa học trẻ Việt Nam'
Thiết bị2 phút đọc
Nhà dịch tễ học Aimée R. Kreimer của Viện Ung thư Quốc gia Mỹ nói rằng Việt Nam còn nhiều câu hỏi quan trọng về phòng ngừa HPV và ung thư. Bà mong các nhà khoa học trẻ Việt Nam tham gia tìm lời giải.
Chuyện gì đã xảy ra?
Sau gần một năm nhận giải chính VinFuture 2025, bà Kreimer trở lại Việt Nam. Bà trao đổi với VnExpress. Bà muốn mở rộng hợp tác khoa học và xây dựng các nghiên cứu về phòng ngừa ung thư. Bà cho rằng các nhà khoa học trẻ Việt Nam đang có nhiều cơ hội, nhất là khi Chính phủ đầu tư nhiều hơn cho khoa học và công nghệ.
HPV là gì?
HPV là virus papilloma ở người. Virus này có thể gây ra các khối u và nhiều ca ung thư. Bà Kreimer cùng một số nhà khoa học khác đã góp phần tìm ra và phát triển vaccine HPV để phòng bệnh. Phác đồ tiêm một liều của bà đã được WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) khuyến nghị áp dụng. Cách này giúp nhiều người dễ tiếp cận vaccine hơn.
Những con số đáng chú ý
- Giải chính VinFuture 2025 trị giá 3 triệu USD.
- Hai tuýp HPV16 và HPV18 gây khoảng 70% số ca ung thư cổ tử cung.
- Nghiên cứu cho thấy chỉ một liều vaccine HPV có hiệu quả bảo vệ mạnh trước HPV16 và HPV18 dai dẳng.
- Nghiên cứu theo dõi khả năng bảo vệ trong khoảng 1 đến 2 năm.
Vì sao chuyện này quan trọng?
Bà Kreimer cho rằng bằng chứng khoa học này có thể giúp các nước định ra chính sách tiêm chủng HPV. Với nhiều nước, tiêm nhiều liều từng là rào cản vì tốn kém và khó tổ chức. Lịch một liều giúp thêm hàng triệu bé gái được tiếp cận vaccine. Bà cũng muốn hợp tác để đánh giá các chương trình tiêm chủng ở Việt Nam.
Cần theo dõi điều gì?
- Bà Kreimer cho biết chưa chính thức thiết lập hợp tác nghiên cứu với cơ sở nào tại Việt Nam.
- Các lĩnh vực hợp tác tiềm năng gồm dịch tễ học HPV, nghiên cứu vaccine và đánh giá chương trình tiêm chủng.
- Hợp tác với Costa Rica là mô hình mà bà hy vọng áp dụng cho các nhà khoa học Việt Nam.
Chú giải
- HPV
- Virus papilloma ở người, có thể gây ra khối u và ung thư cổ tử cung.
- VinFuture
- Giải thưởng khoa học lớn, có giải chính trị giá 3 triệu USD.
- WHO
- Tổ chức Y tế Thế giới, cơ quan của Liên Hợp Quốc về sức khỏe toàn cầu.